Dobre rozplanowanie i wykonanie małego ogrodu to nie lada wyzwanie. Ograniczona przestrzeń sprawia, że liczy się każdy centymetr a rozwiązania muszą być dobrze przemyślane, by ogród był jednocześnie piękny i funkcjonalny. Dlatego zanim przystąpimy do projektowania dobrze odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
Kto będzie korzystał z tego ogrodu? Urządzając pomieszczenia mieszkalne w domu zawsze bierzemy pod uwagę, kto będzie głównym lokatorem i według tego klucza dobieramy kolory, meble i dodatki, a nawet ilość gniazdek elektrycznych. Podobnie rzecz ma się z ogrodem. Każdy z domowników ma swoje potrzeby, które trzeba wziąć pod uwagę.
Jak planujemy spędzać w nim czas? Zwłaszcza latem ogród traktowany jest często jako „przedłużenie” domu. Dodatkowy „pokój”, w którym toczy się życie. Czy ma on być miejscem wyciszenia dla domowników, czy raczej miejscem spotkań z rodziną i przyjaciółmi? A może jedno i drugie? Projektowanie małego ogrodu najlepiej zacząć właśnie od udzielenia odpowiedzi na pytanie jakie funkcje ma pełnić. Niektóre z nich na pierwszy rzut oka wydają się nie do połączenia na małej przestrzeni, ale znając kilka zasad, często okazuje się, że nie jest to niewykonalne.
Jakim budżetem dysponujemy? Określenie w przybliżeniu sumy, którą chcemy wydać na aranżacje ogrodu, umożliwi nam wybór rozwiązań, materiałów i gatunków roślin, które znajdą się w naszym ogrodzie. Zanim określimy budżet, warto poświęcić chwile na rozeznanie się w aktualnych cenach. Powinniśmy pamiętać, że wydatki związane z ogrodem nie ograniczają się jedynie do aranżacji przestrzeni, ale wiążą się też z regularną pielęgnacją.
Ile czasu jesteśmy w stanie poświęcić na pielęgnację? Wymagające rośliny nie najlepiej zniosą oczekiwanie na to, aż znajdziemy, w naszym napiętym rozkładzie tygodnia, czas na nawożenie, odchwaszczanie i podlewanie. Przy ograniczonych zasobach czasowych lepiej zdecydować się na gatunki, które świetnie poradzą sobie w razie naszej dłuższej nieobecności.
Jak szybko chcemy cieszyć się z przydomowego skrawka zieleni? Urządzenie domu pochłania zwykle sporo naszych funduszy, ogród nierzadko musi więc „poczekać na swoją kolejkę”, dopóki w domowym budżecie nie znajdziemy odpowiednich środków na jego aranżacje. Warto zastanowić się, czy wolimy tworzyć ogród etapami, czy raczej zebrać całą sumę i dopiero wtedy przystąpić do działania.
Jeśli znamy już odpowiedzi na wszystkie lub przynajmniej na większość pytań możemy zaczynać!
Stwórz ramy
Ciężkie płoty i szeroki szpaler wysokiego, równo przystrzyżonego nad naszymi głowami żywopłotu oddzieli nas od nieupoważnionych spojrzeń, ale jednocześnie wizualnie zamknie przestrzeń. Jeżeli nie dysponujemy jej nadmiarem, lepiej zrezygnujmy z ciężkich ogrodzeń. Wybierzmy lekkie, niewysokie płoty lub nieregularne nasadzenia roślin.
Wyodrębnij strefy
Jeśli ogród powinien łączyć kilka funkcji, warto wytyczyć strefy i wizualnie oddzielić je od siebie. Posłużyć do tego mogą nasadzenia roślinne, niskie murki, pergole, a także donice i wytyczone w przemyślany sposób ścieżki. Dobrym sposobem na wyodrębnienie strefy jest też obniżenie lub podwyższenie części terenu przez np. usypanie skarpy. Zróżnicowanie przestrzeni sprawi, że wyda się ona optycznie większa. Doskonale w tej roli sprawdzi się też taras, którego powierzchnia stanowi odrębną strefę. Możemy tu zaaranżować zaciszny kącik wypoczynkowy.
Wykorzystaj otoczenie
Podobny efekt optycznego powiększenia uzyskamy „pożyczając” zieleń i drzewa z otoczenia. W tym celu zostawmy prześwity w żywopłocie, postawmy ażurowe pergole i zróżnicujmy wysokość ogrodzenia, tak by wizualnie połączyć nasz ogród z krajobrazem.
Mniej znaczy lepiej
Ławeczka w zacienionym rogu, poidełko dla ptaków w drugim, huśtawka obok tarasu i mała szklarnia tuż obok wejścia do domu? Do tego mnogość kwiatów, krzewów i drzew? Lepiej zrezygnujmy z przypadkowych zakupów. Przy ograniczonej przestrzeni mniej znaczy lepiej, a ogromnego znaczenia nabierają dobrze dobrane detale: rodzaj materiałów, użyte kolory (jasne barwy powiększają optycznie przestrzeń), oświetlenie, mała architektura i rodzaj roślin. W małym ogrodzie lepiej nie zostawiać nic przypadkowi, bo po niedługim czasie będziemy musieli zmierzyć się z panującym w nim chaosem.
Wybierz starannie Wybierając gatunki roślin do niewielkiego ogródka, zdecydujmy się raczej na jednorodną roślinność. Pamiętajmy również, że rośliny różnią się wymaganiami względem gleby, nasłonecznienia i wilgotności. Dlatego nie wszystkie gatunki będą się „dobrze czuły” w naszym ogrodzie. Już w momencie kartkowania katalogów roślin, warto zwrócić uwagę na wymagania poszczególnych gatunków i upewnić się, czy możemy je spełnić. Rośliny posadźmy niezbyt gęsto i zrezygnujmy na początku z dużej ilość gatunków ozdobnych. Dzięki temu zachowamy ład przestrzenny, a jeśli efekt finalny nas nie zadowoli, będziemy mogli uzupełnić nasadzenia. To znacznie łatwiejsze niż zmiana aranżacji całej rabaty czy terenu.
Kiedy lepiej skorzystać z usług profesjonalisty? Jeżeli lubimy wyzwania, nie brak nam zacięcia oraz mamy czas i możemy go poświęcić na zgłębianie tajników sztuki ogrodniczej i architektonicznej (lub jeśli mamy tę wiedzę) możemy spróbować zaaranżować niewielki ogród samodzielnie. W przeciwnym wypadku rozsądnym wyborem będzie wynajęcie architekta krajobrazu, który pomoże nam dobrać rośliny odpowiednio do warunków, którymi dysponujemy i zaaranżować przestrzeń tak, by odpowiadała naszym potrzebom.
